Om deze website goed te laten functioneren, gebruiken wij cookies. Lees hier meer over ons cookiebeleid. Als je onze site gebruikt, gaan wij ervan uit dat je hiermee akkoord gaat.

Klik hier om deze melding te verbergen

10 tips voor communicatie met jongeren

‘Praten met je tiener' heet een van de boeken van de bekende Belgische kinder- en jeugdpsychiater Peter Adriaenssens. Het is bedoeld voor ouders, maar ook jij kunt er je voordeel mee doen bij de begeleiding en coaching van mbo-leerlingen. Tien communicatietips van Adriaenssens.

1. Besef dat jongeren anders in elkaar zitten

Jongeren gaan vaak te werk volgens het mechanisme ‘Eerst zien en doen, dan pas denken'. Dat is niet zo maar te corrigeren of te veranderen. Hun hersenen zijn vaak nog volop in ontwikkeling. Houd er dus simpelweg rekening mee bij je instructies en begeleiding.

2. Weet welke onzichtbare lagen in je leerling schuil gaan

Je ziet en hoort jouw leerling, maar er is véél onzichtbaar: 1. de biologie eronder (vaak een verrassingspakket, versierd met veel gaven, maar hier en daar ook wat loszittend temperament en impulsiviteit, terwijl de knoppen nog niet helemaal goed afgesteld zijn), 2. de opgedane levenservaringen, en 3. de steeds weer wisselende overtuigingen over zichzelf en over anderen.

3. Treed op tegen het gedrag, niet tegen de persoon

Een autoritatieve stijl werkt in de opvoeding het beste en ook in relatie met je leerling. Dat wil zeggen dat je betrokkenheid toont, duidelijke afspraken maakt en regels hanteert, beslissingen uitlegt en goed gedrag aanmoedigt. Je slaagt erin om het gedrag van de leerling te belonen of af te keuren, maar niet de leerling als persoon.

4. Formuleer je eigen gevoelens

Mensen die tegen een ander zeggen dat hij altijd de juiste woorden lijkt te hebben, bedoelen vaak dat die ander echt vanuit zichzelf spreekt en zijn eigen gevoelens uitdrukt. Wie zich met het formuleren van zijn eigen gevoelens bezighoudt, lokt minder agressie uit en maakt het gesprek menselijker.

5. Zoek het meer in persoonlijke kracht dan in gezag

Jongeren hebben veel respect voor wie potentiële macht heeft, deze macht zou kunnen gebruiken, maar dat toch niet doet. Denk aan docenten voor wie je veel respect had vroeger. Ze zeiden duidelijk waar het op stond en je wist wat je aan hen had, maar ze waren wel altijd correct.

6. Weet wat je wilt met de leerling en houd het bij de kern van de zaak

Het helpt als je weet wat je wilt bereiken en waarover je het wilt hebben. Streef naar een redelijke balans tussen wat jezelf wilt en de manier waarop de leerling daarop reageert. Het doel is samen tot een beter eindresultaat te komen als het om het opleiden van de leerling in jouw vakgebied gaat.

7. Wees oprecht geïnteresseerd

Luister aandachtig naar wat je leerling zegt en laat dat ook duidelijk zijn in je lichaamshouding en in vragen die je stelt. Vat samen wat de ander zegt en vraag of je het zo goed begrepen hebt. Spreek vanuit respectvolle zorg.

8. Geef één opdracht per keer

Overstelp je leerlingen niet met opdrachten en (onrealistische) verwachtingen. Ze hebben al zo veel te verwerken en te veel informatie in één keer, versterkt dat gevoel van chaos in hun hoofd.

9. Vermijd de ‘moderne vlucht' in elektronica

Het is heel verleidelijk om niet te praten of om te vluchten in alternatieven voor een gesprek. Je kunt moeilijke zaken mailen of sms-en, maar houd belangrijke gesprekken toch vooral tijdig en in levende lijve. Je stem, gelaatsuitdrukking en manier van bewegen voegen veel toe aan je woorden.

10. Wees jezelf

Weet dat er eigenlijk geen lijstje met geslaagde formules bestaat. De beste en leukste manier om iemand te zeggen wat positief is en wat je plezier doet, is: wees jezelf. Als jouw leerling jou een beetje kent, zal hij haarscherp aanvoelen wat je echt meent en wat nep is.

Wie is Peter Adriaenssens?

De bekende Belgische kinder- en jeugdpsychiater Peter Adriaenssens werkt aan de Katholieke Universiteit Leuven en is de auteur van diverse klassiekers over opvoeden. Hij eindigde op een 181e plaats in de lijst van de verkiezing van De Grootste Belg. In het veel verkochte boek ‘Praten met je tiener: de stap van discussiëren naar onderhandelen' beschrijft Adriaenssens hoe het komt dat jongeren doen wat ze doen en zijn zoals ze zijn. Hoe kunnen volwassenen het beste met hen omgaan, in de jaren dat hun lichaam en brein zo enorm in ontwikkeling zijn? ‘Laat je niet verleiden tot simplistische slogans dat jongeren van een andere planeet zouden zijn.'