Printversie Doorsturen

Het sollicitatiegesprek

In gesprek: het sollicitatiegesprek

Checklist (wat moet u vooraf regelen?)
Opbouw van het gesprek
Goede vragen
Tips en trucs
Veel gemaakte fouten
Hoe beslist u?

Checklist

Wat moet u vooraf regelen?

Bespreek vooraf met uw medeselecteurs welke punten beslist aan de orde moeten komen.
Maak vooraf afspraken met uw medeselecteur(s) over de rolverdeling.
Wie stelt welke vragen?
Zorg voor een rustige kamer waar u niet gestoord kunt worden.
Vertel degene die de deur opendoet dat u sollicitanten op bezoek krijgt.
Geef door wat hun namen zijn en voor welke functie ze komen.
Begin het gesprek op tijd. Wanneer de kandidaat even moet wachten,
zorg dan voor een goede wachtruimte waar de kandidaat niet 'te kijk zit' voor het hele bedrijf. Let ook op dat sollicitanten niet met elkaar in contact komen.
Zorg dat u alle noodzakelijke zaken bij de hand heeft (lijstje met
'belangrijke vragen', sollicitatiebrief, advertentietekst, functiebeschrijving, pen en aantekenpapier).
Let op dat de sollicitatiebrieven van andere kandidaten niet in het zicht
liggen.
Denk aan koffie of thee.
Schakel uw mobiele telefoon uit.

De opbouw van het gesprek

Opening

Stel de kandidaat op zijn gemak.
Stel uzelf en uw medeselecteur(s) voor.
Licht toe hoe de opbouw van het gesprek zal zijn.
Vertel dat beide partijen gebaat zijn bij een open en eerlijk gesprek.

Informatie-uitwisseling

Ga kort in op de organisatie. U kunt bij dit onderdeel zelf iets vertellen. Beter is het om, als u de kandidaat van tevoren informatie over uw bedrijf heeft opgestuurd, hem enkele vragen te stellen. Bijvoorbeeld: 'Wat viel u op in onze brochure?' of 'Wat spreekt u aan in ons bedrijf?'.
Stel de kandidaat vragen.
Ga in op de functie. Het handigste is om heel kort iets te vertellen over de functie en daarna de 'rollen om te draaien'. Nodig de kandidaat uit om vragen te stellen. Op deze manier komt u er ook achter wat hij belangrijk vindt. Geef eerlijke informatie en maak dingen niet mooier dan dat ze zijn.

Afronding

Ga kort in op de belangrijkste arbeidsvoorwaarden.
Informeer of de kandidaat nog steeds in is voor de baan.
Informeer de kandidaat over de verdere procedure. Wanneer hoort hij wat van u?
Bedank de kandidaat voor de belangstelling en informeer naar eventuele
gemaakte reiskosten. (Als u ze tenminste vergoedt!)
Rond het gesprek af.

Goede vragen

Wat waren de selectiecriteria?

U kunt pas goede vragen bedenken wanneer u vooraf heldere selectiecriteria heeft geformuleerd. U moet scherp op uw netvlies hebben aan welke eisen de kandidaat moet voldoen.

Welke technische vakkennis?
Welke ervaring?
Welke persoonskenmerken?

Wat vindt u het belangrijkst?

Het is beter om tijdens het gesprek op drie selectiecriteria diepgaand in te gaan, dan tien onderwerpen vluchtig de revue te laten passeren. Bepaal voordat u het gesprek ingaat welke criteria het belangrijkste zijn voor de functie. Stel daar uw vragen over!

Vraag naar voorbeelden!

In een sollicitatiegesprek bent u vaak op zoek naar gedrag. Kan de kandidaat onder grote werkdruk werken? Kan de kandidaat zelfstandig problemen oplossen? Hoe gaat de kandidaat om met lastige klanten? Welke kwaliteitseisen stelt de kandidaat?

Een belangrijke stelregel:

Wanneer u een goed beeld wilt krijgen van de kwaliteiten van een kandidaat vraag dan naar voorbeelden uit zijn recente verleden en luister goed hoe hij daarmee is omgegaan!

De beste voorspeller van toekomstig gedrag, is gedrag uit het verleden!

Veel sollicitatiegesprekken vinden plaats volgens de STAR-methode. Een gestructureerde manier om vragen te stellen. Meer hierover leest u bij de wetenswaardigheden.

Tips & trucs voor het sollicitatiegesprek

Stel open vragen

Vragen die met wat of hoe beginnen leveren vaak meer informatie op dan 'gesloten' vragen waarop iemand alleen ja of nee kan beantwoorden.

Vat regelmatig samen

Wanneer u samenvat, laat u merken dat u goed luistert. Een kandidaat voelt zich daardoor meer op z'n gemak. Ook wordt u vaak beloond met extra informatie. Mensen reageren namelijk op een samenvatting door meer te vertellen.

Doorvragen!

Durf vragen te stellen! Vraag vooral goed door naar de rol van de kandidaat: wat was uw rol in het geheel? Hoe heeft u het gedaan? Let op dat de kandidaat niet in de 'wijvorm' blijft praten.

Stimuleer de sollicitant om te praten

Hoe minder u aan het woord bent, hoe meer de ander kan vertellen!

Vermijd stelvragen

'Stelvragen' zijn vragen als Stel dat u een belangrijke order niet op de afgesproken tijd afkrijgt, wat doet u dan?. Of: 'Wat zou u doen als……………?' Deze vragen nodigen uit tot het geven van sociaal wenselijke antwoorden. Beter is het om naar voorbeelden uit het recente verleden te vragen.

Een sollicitatiegesprek is geen politieverhoor!

Stel de kandidaat op zijn gemak. Let op hoe u gaat zitten (liever niet tegenover de kandidaat, maar schuin naast de kandidaat). Behandel de kandidaat alsof het een klant van u is! Met deze krappe arbeidsmarkt hebben veel sollicitanten het voor het uitkiezen.

Eerlijkheid en efficiency

Maak duidelijk dat zowel de kandidaat als de organisatie gebaat zijn bij een zo eerlijk en efficiënt mogelijk gesprek. U heeft immers maar een uur om een goede indruk van elkaar te krijgen. En het zou zonde zijn als u een goede kandidaat afwijst, omdat hij relevante informatie niet heeft gegeven.

Veel gemaakte fouten

Sollicitant laten wachten

Zorg dat u op tijd aan het gesprek begint. Wanneer de kandidaat iets te vroeg is, biedt hem dan een rustige wachtruimte aan. Voorkom dat uw medewerkers allemaal even nieuwsgierig gaan kijken. Zorg er ook voor dat de sollicitanten niet met elkaar in contact kunnen komen.

Ervaring hebben is niet hetzelfde als 'goed zijn'

Als een kandidaat veel ervaring heeft aan een snijmachine, hoeft hij dit niet per definitie goed te kunnen. Vraag door! Hoe pakte hij dingen aan? Waaruit bestond het orderpakket? Waarvoor kreeg hij complimenten? Wat voor klachten kreeg hij?

Afgaan op de eerste indruk

Geef de kandidaat een kans!

Zelf het antwoord al geven

Voorbeeld:

'Ik zie dat u bij X heeft gewerkt. U heeft dan zeker wel veel ervaring met….?'

Het antwoord ligt al besloten in de vraag. Stel zoveel mogelijk open vragen!

Dubbele vragen stellen

Voorbeeld: 'Hoe lang heeft u aan die tweekleurenpers gewerkt en kunt u ook iets vertellen over het orderpakket en hoe vaak jullie fullcolour werk draaiden? Of werkte u daar aan een vierkleurenpers?'

In zo'n geval antwoordt de kandidaat alleen de voor hem beste vraag of de laatste vraag. Stel korte, eenvoudige vragen.

De selecteur is teveel aan het woord

Onvoldoende voorbereiding

Vaak moeten sollicitatiegesprekken 'even tussendoor' en is er onvoldoende tijd uitgetrokken voor de voorbereiding.

Eerst uitgebreid vertellen wat de functie-inhoud is en wat u van de nieuwe medewerker verwacht en daarna pas de vragen stellen.

Hoe beslist u?

Tips

Bepaal vooraf welke selectiecriteria u het allerbelangrijkste vindt.
Bepaal tevens hoe hoog de kandidaat op dit punt moet 'scoren' (is voldoende echt voldoende?).
De volgende aandachtspunten spelen bij de besluitvorming een rol: heeft de sollicitant de vereiste opleiding en ervaring?
heeft de sollicitant de juiste persoonskenmerken?
past de sollicitant in het team c.q. de bedrijfscultuur?
wat voegt de sollicitant toe aan het team?
Gebruik een beoordelingsformulier. Vul vooraf op het formulier de selectiecriteria in. Na afloop van ieder gesprek legt u uw indrukken van de kandidaat op het formulier vast.

Maak niet de fout om kandidaten met elkaar te vergelijken en vervolgens de 'beste' aan te nemen. De selectiecriteria vormen de meetlat, niet de andere kandidaten.
Wanneer u twijfelt over een kandidaat, neem hem dan niet aan! Een niet geschikte medewerker kan u een hoop ellende en veel geld kosten. Denk hierbij aan kosten van inwerken, kosten van ontslag, nieuwe procedure opstarten, productieverlies, extra werkdruk voor collega's, slechte werksfeer enz.

Hulpmiddelen om de geschiktheid van een sollicitant vast te stellen:

Vaardigheidstesten
Psychologisch onderzoek
Referenties opvragen